Doğru Akım Motorlarının Çeşitleri

Doğru akım motorlarıda dinamolarda olduğu gibi kutup sargılarının endüviye bağlanış şekline göre üç kısma ayrılır.

Seri Motorlar
Şönt Motorlar
Kompunt Motorlar

Seri Motorlar


Endüvi ve endüktör birbirine seri olarak bağlanan motorlara denir.Seri motorlarda seri dinamolar gibi sargıdan geçtiği gibi sargıdan geçtiği için kutup sargıları kalın ve kısa tellerden yapılır.Seri motorlar çevirecekleri millerle ya akuple edilir yada dişli çarklarla bağlanırlar.Kayış kullanmak doğru değildir.Yol alırken yüksek çekme kuvveti verir.Devir adedi yükle ters orantılıdır.

Şönt Motorlar


Endüvi ve endüktör sargıları birbirine paralel olarak bağlanan motorlara şönt motorlar denir.Şönt motorların kutup sargıları ince ve uzun tellerden yapılır.Bobin uçları tam gerilime bağlandığından motor başta veya yükte çalışırken endüktör sargısından geçen akım hemen hemen sabit değerde kalır.Bu motorlar seri motorlar gibi başta çalıştırıldıklarında ambale olmazlar.Yalnız endüktör sargısındaki bir kopukluktan dolayı ambale olabilirler.Şönt motorlar sabit devir ve fazla çekme kuvveti istenmeyen yerlerde kullanılırlar.

Kompunt Motorlar


Endüktör sargıları endüviye hem seri hem paralel olarak bağlanan motorlardır.Boşta çalışırken ambale olmazlar.Devir sayıları yükle şönt motorlardan fazla seri motorlardan az değişir.

Elektrik Motorları

Motor,almış olduğu elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye çeviren makinedir.Bir dinamo motor olarakta çalışabilir.Motorlar şu parçalardan meydana gelir;

Gövde ve Kapaklar
Endüvi
Endüktör
Kollektör
Fırçalar

Doğru akım motorlarına yol vermek;


Gücü 1Hpden küçük olan doğru akım motorları devreye doğrudan bağlanır.Bu tip motorlarda devreden çekilen akım yüksek olur.Sonradan normal değerine düşer.Fakat gücü 1Hpden fazla olan motorlara bu şekilde yol vermek tehlikeli ve yanlıştır.Motor devreden çok yüksek akım çekerek kısa zamanda yanar ve kullanılmaz hale gelir.Bu durum diğer doğru akım motorları içinde aynıdır.İşte motorun ilk yol alma anında devreden fazla akım çekmesini önlemek için  adına yol verme reostası denilen reosta kullanılır.Bu yol verme reostası bütün doğru akım motorlarında endüviye seri olarak bağlanır.Motor çalıştırılmadan önce yol verme reostası tamamen devreye sokulur.Yani direnci enbüyük değerine getirilir.Motor devresi şalteri kapatıldıktan ve motor dönmeye başladıktan sonra yavaş yavaş yol verme reostası direnci küçültülür ve sonunda tamamen devreden çıkar.Yol verme reostasının direnci endüviyle seri bağlandığı için ilk anda endüviden geçen akım küçültülmüş ve motorun yanması önlenmiş olur.