Elektrik Kazalarında İlk Yardım

Herhangi bir kazaya maruz kalan kişiye doktor gelinceye kadar yada hastahaneye kaldırılıncaya kadar geçici bakım ve tedavinin yapılmasına ilk yardım denir.

-->İlk yardım süratle soğukkanlı bir şekilde yapılmalıdır

-->Şebeke gerilimi (anahtar,şalter yada sigortayla) kesilmelidir.Eğer bu mümkün değilse yalıtkan bir araçla (tahta parçası,giyim eşyası vb) dokunma yerine vurarak ayrılmalıdır

-->Elektrik çarpması sonucu kişi şoka girdiğinden ,göğüs ile karın kasları kasılır ve solunum durur.Çarpılan kişiye ilk yardım işlemine başlanırken acele olarak doktora haber verilir.İlk yardım uygulamalarından biri de sun'i solunumdur.

Sun'i Solunum

Elektriğe çarpılan kişi şoka girer ve solunum güçlüğü olur.Bu ise ölüme yol açabilir.Kazazedenin oksijensiz kalmasını engellemek için hemen sun'i solunuma başlanır.Sun'i solunum sayesinde bedene gerekli hava girişi olur ve toplar damardaki kan kalbe döner.

Solunum durduktan sonra bilinç iki dakika içerisinde kaybolabilirve kalp,bunu izleyen 7-10 dakika içerisinde durur.Bilinç kaybı sırasında kalp ve nabız atışları hissedilmeyebilir.Kazazedenin beden sıcaklığı düşmediği,ölüm morlukları ve deride sertleşme belirtileri görülmediği sürece sun'i solunuma devam edilir.Sun'i solunum yapılırken ilk önce kazazedenin rahat soluk alabilmesi için baş geriye doğru itilerek boyun yükseltilir.Bu işlem dilin geriye yığılarak solunum yolunu tıkamasını önler.Sun'i solunum şu şekilde yapılır;

a)Kazazede sert bir zemin üzerinde sırt üstü yatırılır ve ilk yardımcı baş tarafına geçer.Bir el kazazedenin boynuna diğer elin ayası alnına yerleştirilir

b)Boyun yukarı kaldırılarak nefes yolu açılır

c)Kazazedenin alnındaki el çevrilip baş ve işaret parmaklarıyla burun delikleri sıkarak kapatılır ve diğer el ile boyundan çekilerek ağzın açılması sağlanır

d)Derin bir nefes alınarak hava sızmayacak şekilde hastanın ağzına ağız dayanır ve hava üflenir

Daha sonra geri çekilerek göğsün inmesi gözlenir

Dakikada 15-20 kez sun'i solunum yaptırılır ve işleme kazazedenin durumuna göre 2-3 saat devam edilir.Kazazede kendi kendine solunum yapmaya başlayınca yan yatış pozisyonunda ve çenesi göğsünden uzaklaştırılmış olarak tutulmak suretiyle hastahaneye götürülür.

Elektrik Kazaları

Günümüzde konutlardan fabrikalara heryerde elektrikli aygıtları kullanıyoruz.Elektrik insanlık için son derece yararlı bir enerji fakat güvenlik kurallarına uyulmadan kullanılan elektrik ölümcül olabilir.Elektrik kazalarının başlıca nedenleri;

-->Elektrikli donanımların yapısı hakkında yeterince bilgi sahibi olmamak

-->Akım geçen yerlerin yalıtımının bozulması

-->Anahtar,fiş,priz gibi aksamların çatlak,kırık ve ıslak olması

-->Çalışanların acele ve dikkatsiz davranmaları

İnsan bedeni elektrik akımını kolayca geçirir.Vücuttan geçen akımın değeri arttıkça kalp,beyin gibi hayati organların etkilenme oranı artar.Elektrik çarpmasının yarattığı olumsuz etkiler şu unsurlara göre değişir;

-->Bedenden geçen elektrik akımın değeri

-->Dokunulan gerilimin değeri

-->Elektrik akımının bedenden geçtiği bölge

-->Elektrik akımının bedenden geçiş süresi

-->Çarpılma anında basılan zeminin durumu(ıslak,kuru,nemli vb)

Akım Değeri

1-8 Miliamper;bedende şok etkisi yapar.Hafif sarsıntı ve heyecanlanma şeklinde algılanır

15-20 Miliamper;bedenden geçtiği bölgedeki kaslarda kasılma olur.Bu durumda el kasları istem dışı kasıldığından ,tutulan iletkenin bırakılmaması söz konusu olur.Bu değerdeki akımın bedenden geçiş süresi uzarsa ölümcül olur.

50-100 Miliamper;bedende aşırı kasılmalara,solunum güçlüğüne,süre uzadığında ise ölüme neden olur.Akım kalp üzerinden geçerse ölüm olur.

100-500 Miliamper;geçiş süresine bağlı olmakla beraber kesin ölüme neden olur.

Gerilim Değeri

0-42 Volt;düşük gerilim olarak anılır.İnsan bedeni için tehlikesizdir.Yani bu değerler arasındaki gerilimler insan hayatı için ölümcül olmayacak seviyede akım geçirir beden üzerinden.

42-65 Volt;beden üzerinde yaralanmlara neden olabilir.Uygulanma süresi uzarsa ölümcüldür.

65 Volt ve Üzeri Gerilimler;ölümle sonuçlanan kazalara neden olur.

Direnç Değeri

Ohm kanununa göre insan bedeninden geçen akımın değeri gerilimle doğru,dirençle ters orantılıdır.İnsan bedeninin elektrik akımına karı gösterdiği direnç hesaplamalarda 1000 ohm olarak alınmasına rağmen ,bedenin çeşitli bölgelerinde değişik değerler gösterir.Bu değerler şöyledir;

Kuru Deri ( İki El Arası) =100.000-300.000 ohm

Nasırlı Deri (İki El Arası) =Yaklaşık 500.000 ohm

Islak Deri (İki El Arası) =1000 ohm

El-Ayak Arası =400-600 ohm

İki Kulak Arası =100 ohm